POVLAČENJE UJEDINJENOG KRALJEVSTVA VELIKE BRITANIJE I SJEVERNE IRSKE IZ EVROPSKE UNIJE - MOGUĆE IMPLIKACIJE ZA BOSNU I HERCEGOVINU –

Kao što je poznato, Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske (u daljem tekstu „Ujedinjeno Kraljevstvo“) je 29. marta 2017. objavilo namjeru povlačenja iz Evropske unije u skladu s članom 50. Ugovora o Evropskoj uniji.

U međuvremenu, predstavnici dvije strane, Ujedinjenog Kraljevstva i Evropske komisije, dogovarali su uvjete za sporazumni „Brexit“, koji je rezultirao ponudom Ujedinjenom Kraljevstvu od strane Evropske komisije tzv. “Sporazumom o povlačenju“ (draft Withdrawal Agreement) čiji je tekst dostupan na https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/draft_withdrawal_agreement_0.pdf).

Prema ponuđenom nacrtu Sporazuma, izlazak Ujedinjenog Kraljevstva iz Unije, odnosno njegovo napuštanje jedinstvenog tržišta EU zasnovanog na slobodi kretanja ljudi, kapitala, roba i usluga, bi se odvijao u prijelaznom periodu koji bi trajao do 31. 12. 2020. godine, sa mogućnošću produženja prijelaznog perioda od najviše dvije godine, uz uvjet da se produženje ovog roka dogovori prije 01. jula 2020. godine.

U tom periodu bi Ujedinjeno Kraljevstvo ostalo u sastavu carinske unije i jedinstvenog tržišta i nastavilo da primjenjuje primarno i sekundarno zakonodavstvo EU, kao i sve obaveze preuzete međunarodnim sporazumima koje je EU zaključila. Za vrijeme prijelaznog perioda Ujedinjeno Kraljevstvo jedino ne bi bilo predstavljeno u institucijama, agencijama i tijelima EU.

Dakle, u slučaju sporazumnog izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz Evropske unije, do 31. 12. 2020. godine za Bosnu i Hercegovinu ne bi bilo nikakvih posljedica sa aspekta primjene Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju.

Međutim, imajući u vidu činjenicu da je Parlament Ujedinjenog Kraljevstva već u više navrata odbijao prihvatanje ponuđenog Sporazuma, postoji ozbiljna mogućnost da dođe do izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz EU bez dogovora, a kao mogući datumi povlačenja koji su u opticaju su: 1. jul 2019. godine u 00:00h (CET) ukoliko Ujedinjeno Kraljevstvo ne sprovede izbore za Parlament Vijeća Evrope koji se održavaju od 23–26. maja 2019. godine i planirano je da se u Ujedinjenom Kraljevstvu održe 26. maja 2019. godine; odnosno najkasnije do 31. oktobra 2019. godine u 00:00h (CET), u slučaju neprihvatanja Sporazuma o povlačenju od strane Parlamenta Ujedinjenog Kraljevstva, kada prestaje mandat aktuelnom sazivu Parlamenta Vijeća Evrope.

S obzirom na datu mogućnost, Evropska komisija je već pripremila set mjera u 18 različitih oblasti u kojima su regulirani odnosi EU i Ujedinjenog Kraljevsta, čime bi se preduprijedile eventualne negativne posljedice. (EU mjere dostupne na https://ec.europa.eu/info/brexit/brexit-preparedness/preparedness-notices_en).

U tom kontekstu, analizirane su sve relevantne odredbe Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, kao i mjere koje su pripremljene od strane Evropske komisije povodom izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz EU bez dogovora, i u tom smislu, poslovna zajednica u Bosni i Hercegovini i drugi subjekti kojih se to tiče mogu da očekuju sljedeće:

Danom eventualnog izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz EU bez dogovora (31. oktobra 2019. godine), prestaje primjena odredbi Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Bosne i Hercegovine i EU u trgovinskim odnosima sa Ujedinjenim Kraljevsvom, što podrazumijeva ukidanje preferencijalnog statusa za robu porijeklom iz Ujedinjenog Kraljevstva i obavezu da se na uvoz robe iz Ujedinjenog Kraljevstva primjenjuje uvozna dažbina po MFN carinskoj stopi, u skladu sa Zakonom o carinskoj tarifi Bosne i Hercegovine („Službeni glasnik BiH“, broj 58/12) i Odlukom o utvrđivanju carinske tarife za 2019. godinu („Službeni glasnik BiH“, broj 95/18).

U skladu s tim, prilikom utvrđivanja preferencijalnog porijekla robe koja se uvozi iz EU, inputi sadržani u robi (materijali i dorade) porijeklom iz Ujedinjenog Kraljevstva se ne bi mogli kumulirati. S tim u vezi, primjenjivale bi se odredbe vezane za nepreferencijalno porijeklo robe u skladu sa Zakonom o carinskoj politici u Bosni i Hercegovini („Službeni glasnik BiH“, broj 58/15).

Sve ostale mjere u pogledu vanjskotrgovinskog režima prema Ujedinjenom Kraljevstvu će se primjenjivati u skladu sa principom najpovlaštenije nacije i sa pravilima Svjetske trgovinske organizacije.

Prilikom izvoza na tržište Ujedinjenog Kraljevstva na robe porijeklom iz Bosne i Hercegovine će biti naplaćivane uvozne dažbine i unutrašnji porezi (VAT i akcize) u skladu sa privremenim tarifnim režimom Ujedinjenog Kraljevstva koji je dostupan na: https://t.co/d6v5RWaTXv.

Za ostale mjere trgovinske politike Ujedinjenog Kraljevstva koje će se primjenjivati na robe i usluge porijeklom iz Bosne i Hercegovine možete se informirati putem sljedećeg linka https://www.gov.uk/government/brexit.